رابطه نگرش به سالمندی و احساس تنهایی از طریق نقش میانجی تاب‌آوری و عزت نفس در سالمندان ایرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی،دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه رازی،کرمانشاه،ایران

2 مرکز تحقیقات قلب و عروق، پژوهشکده سلامت، بیمارستان امام علی (ع)، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

3 گروه روان‌شناسی بالینی و روان‌زیست‌شناسی، موسسه علوم اعصاب، دانشگاه بارسلونا، بارسلونا، اسپانیا

10.22126/jap.2025.11692.1833

چکیده

سالمندی مرحله‌ای مهم از زندگی است که با چالش‌ها و تغییرات فیزیکی، روانی، و اجتماعی همراه است. نگرش افراد نسبت به سالمندی می‌تواند تأثیر بسزایی بر کیفیت زندگی آنان داشته باشد، به‌ویژه از نظر میزان احساس تنهایی. از سوی دیگر، عوامل روان‌شناختی مانند تاب‌آوری و عزت‌نفس به‌عنوان میانجی‌هایی مؤثر می‌توانند در کاهش تأثیرات منفی سالمندی نقش داشته باشند. بررسی این جنبه‌ها در میان سالمندان ایرانی می‌تواند به درک بهتر عوامل مؤثر بر سلامت روانی و اجتماعی این گروه کمک کند. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه نگرش نسبت به سالمندی با احساس تنهایی با نقش میانجی تاب آوری و عزت نفس سالمندان بود.‌ روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی ­_ همبستگی با روش معادلات ساختاری است. جامعه آماری این مطالعه تمام سالمندان استان کرمانشاه در سال 1403 بود که به روش نمونه­گیری دردسترس، تعداد 320 انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های نگرش نسبت به سالمندی لیدو و همکاران، تاب آوری کانر و دیویدسون ، عزت نفس روزنبرگ و احساس تنهایی راسل استفاده شد و اطلاعات به دست آمده با استفاده از نرم­افزار SPSS26 و AMOS24 تحلیل شدند. بر اساس نتایج این پژوهش، نگرش مثبت نسبت به سالمندی، نقش مهمی در کاهش احساس تنهایی سالمندان ایفا می‌کند. این تأثیر، علاوه بر ارتباط مستقیم، از طریق اثرات میانجی تاب‌آوری و عزت‌نفس نیز مشاهده شد. تاب‌آوری به‌عنوان یک عامل روان‌شناختی، نقش میانجی بین نگرش نسبت به سالمندی و احساس تنهایی داشت، همچنین عزت‌نفس نیز توانست ارتباط بین نگرش به سالمندی و احساس تنهایی را میانجیگری کند. پژوهش حاضر تأکید می‌کند که تقویت عوامل روان‌شناختی مانند تاب‌آوری و عزت‌نفس، همراه با ایجاد نگرش مثبت نسبت به سالمندی، می‌تواند مسیر سازنده‌ای برای بهبود کیفیت زندگی سالمندان و کاهش حس انزوای اجتماعی آنان فراهم کند. این نتایج می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های حمایتی و برنامه‌ریزی‌های جامع برای ارتقای سلامت روانی و اجتماعی سالمندان باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Relationship Between Attitudes Toward Aging and Feelings of Loneliness Through the Mediating Role of Resilience and Self-Esteem in Iranian Older Adults

نویسندگان [English]

  • Khodamorad Momeni 1
  • Parisa Janjani 2
  • Serena Sabatini 3
  • Parisa Nosrati 1
1 Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran
2 Cardiovascular Research Center, Health Institute, Imam Ali Hospital, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran
3 Department of Clinical Psychology and Psychobiology, Institute of Neurosciences, University of Barcelona, Barcelona, Spain
چکیده [English]

Aging is a significant stage of life marked by physical, psychological, and social changes. Individuals' attitudes toward aging play a crucial role in their quality of life, particularly in reducing feelings of loneliness. Psychological factors such as resilience and self-esteem serve as effective mediators in mitigating the negative effects of aging. This study aims to examine the relationship between attitudes toward aging and loneliness, with the mediating roles of resilience and self-esteem in older adults in Iran. The research utilized a descriptive-correlational design and applied structural equation modeling. The target population consisted of older adults residing in Kermanshah Province in 2024. A sample of 320 participants was selected through convenience sampling. Data were collected using standardized questionnaires, including the Attitude Toward Aging Scale by Laidlaw et al., the Connor-Davidson Resilience Scale, the Rosenberg Self-Esteem Scale, and the UCLA Loneliness Scale. The collected data were analyzed using SPSS26 and AMOS24 software. Findings revealed that a positive attitude toward aging significantly reduced loneliness. This impact was observed both directly and indirectly through the mediating effects of resilience and self-esteem. Resilience, as a psychological factor, mediated the relationship between attitudes toward aging and loneliness, while self-esteem also played a significant mediating role in this relationship. This study underscores the importance of enhancing psychological factors such as resilience and self-esteem, along with fostering positive attitudes toward aging, as key strategies to improve the quality of life for older adults and reduce their sense of social isolation. These results offer valuable insights for developing supportive policies and comprehensive programs to promote the mental and social well-being of this population

کلیدواژه‌ها [English]

  • attitudes toward aging
  • loneliness
  • self-esteem
  • resilience
  • older adults