https://jap.razi.ac.ir/ روان‌شناسی پیری fa daily 1 Mon, 22 Dec 2025 00:00:00 +0330 Mon, 22 Dec 2025 00:00:00 +0330 https://jap.razi.ac.ir/article_4187.html مشکلات روانی و آسیب‌های مرتبط با آن در جامعه سالمندان، ضرورت بررسی تأثیر مداخلات درمانی بر سلامت روان‌شناختی آن‌ها را نمایان می‌سازد که در این راستا پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش روان‌شناسی مثبت‌نگر بر اضطراب، مهارت‌های اجتماعی و معنای زندگی زنان سالمند شهر تبریز انجام شد. روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری مطالعه حاضر شامل زنان سالمند شهر تبریز در سال 1403 بودند که 30 نفر از آنان (با 60 تا 75 سال سن) با استفاده از روش دردسترس و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و به طور تصادفی در گروه‌های روان‌شناسی مثبت‌نگر (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارش شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌های اضطراب بک، مهارت‌های اجتماعی جرابک و معنای زندگی استایگر و فرایزر بود. مداخله درمانی بر طبق بسته‌ آموزشی- درمانی روان‌شناسی مثبت‌نگر سوزان کوئیلیام در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای و دوبار در هفته اجرا شد و تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره در نرم‌افزار SPSS نسخه 23 انجام شد. نتایج نشان داد که روان‌شناسی مثبت‌نگر بر اضطراب (001/0=p) و جست‌وجوی معنای (001/0=p) زنان سالمند شهر تبریز تأثیر منفی و معنی‌دار و بر مهارت‌های اجتماعی (001/0=p) و وجود معنای (001/0=p) آنان تأثیر مثبت و معنی‌داری دارد. بنابراین روانشناسی مثبت‌نگر می‌تواند ابزاری مفید برای سالمندان باشد و با تمرکز بر نقاط قوت، ایجاد معنا در زندگی و تقویت روابط اجتماعی، به بهبود سلامت روان و کاهش اضطراب آن‌ها کمک کند. https://jap.razi.ac.ir/article_4192.html سالمندی دوره حساسی است که بررسی ابعاد مختلف سلامت ‌روان در آن‌ اهمیت زیادی پیدا می‌کند. توانمندی من و باورهای فراشناختی از عواملی است که می‌تواند تأثیر بسزایی بر سلامت‌روان سالمندان داشته باشد. بنابراین این مطالعه با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر توانمندی من و باورهای فراشناختی سالمندان افسرده شهر اهواز انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش تمامی سالمندان شهر اهواز در نیمۀ اول سال 1404 بودند. حجم نمونه پژوهش شامل 30 نفر سالمند افسرده (65 تا 75 ساله) بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارش شدند. مقیاس‎های مورد استفاده در این پژوهش شامل مقیاس باورهای فراشناختی ولز و کارترایت- هاتن و مقیاس توانمندی مارک استروم و همکاران بود. گروه آزمایش درمان مبتنی بر شفقت گیلبرت را در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای هفتگی دریافت نمودند. داده‌ها با تحلیل کوواریانس تک‌متغیره، با استفاده از نرم‌افزارSPSS نسخه 22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون در مرحله پس‌آزمون بین دو گروه گواه و آزمایش در متغیرهای توانمندی من و باورهای فراشناختی تفاوت معناداری وجود دارد (001/0>p). بر اساس یافته‌های این مطالعه، درمان مبتنی بر شفقت سبب بهبود توانمندی من و باورهای فراشناختی سالمندان می‌شود و نمایانگر افق‌های تازه‌ای در مداخلات بالینی است و می‌توان از آن به‌عنوان یک روش مداخله‌ای مؤثر در بهبود توانمندی من و باورهای فراشناختی سالمندان افسرده استفاده کرد. https://jap.razi.ac.ir/article_4193.html این مطالعه با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب مرگ، احساس تنهایی و نشخوار فکری زنان سالمند مجرد شهر دزفول انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش تمامی سالمندان زن شهر دزفول در سال 1404 بودند. حجم نمونه پژوهش شامل 30 نفر سالمند (65 تا 75 ساله) بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارش شدند. گروه آزمایش درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای هفتگی دریافت نمودند. مقیاس‎های مورد استفاده در این پژوهش شامل اضطراب مرگ تمپلر، احساس تنهایی راسل و همکاران و مقیاس نشخوار فکری نولن هوکسیما و مارو بود. داده‌ها با تحلیل کوواریانس تک‌متغیره، با استفاده از نرم‌افزارSPSS نسخه 22 مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد بین دو گروه آزمایش و گواه در متغیرهای اضطراب مرگ، احساس تنهایی و نشخوار فکری تفاوت معناداری وجود دارد (001/0>p). بر اساس یافته‌های این مطالعه، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد سبب کاهش اضطراب مرگ، احساس‌تنهایی و نشخوارفکری سالمندان زن می‌شود و نمایانگر افق‌های تازه‌ای در مداخلات روان‌شناختی است و می‌توان از آن به‌عنوان یک روش مداخله‌ای مؤثر در کاهش اضطراب مرگ، احساس تنهایی و نشخوار فکری زنان سالمند استفاده کرد. https://jap.razi.ac.ir/article_4194.html چکیدهزمینه: با افزایش جمعیت سالمندان، بهزیستی روان‌شناختی به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی سلامت روان و کیفیت زندگی آنان اهمیت فزاینده‌ای یافته است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سبک‌های خاطره‌پردازی با بهزیستی روان‌شناختی سالمندان و نقش میانجی سرمایه اجتماعی انجام شد.روش: پژوهش حاضر از نوع همبستگی با روش تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل افراد بالای ۶۰ سال ساکن نواحی شهر همدان بود که ۲۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارها شامل پرسش‌نامه سرمایه اجتماعی اونیکس و بولن، پرسش‌نامه خاطره‌پردازی سالمندان امانی و همکاران و بهزیستی روان‌شناختی ریف بود. پس از حذف پرسش‌نامه‌های مخدوش و داده‌های پرت چندمتغیری، تحلیل مسیر روی داده‌های ۱۸۵ نفر انجام شد. داده‌ها با همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-21 و LISREL-9.1 تحلیل شدند.یافته‌ها: مدل نهایی از برازش مطلوب برخوردار بود. آزمون سوبل نشان داد رابطه غیرمستقیم خاطره‌پردازی روایتی-انتقالی، وسواسی و آمادگی برای مرگ با بهزیستی روان‌شناختی از طریق سرمایه اجتماعی معنادار است، در حالی که سبک انسجامی به‌طور مستقیم و بدون میانجی با بهزیستی روان‌شناختی ارتباط داشت.بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد سرمایه اجتماعی می‌تواند ساز و کار مهمی در پیوند میان برخی سبک‌های خاطره‌پردازی و بهزیستی روان‌شناختی سالمندان باشد؛ بر این اساس، تقویت خاطره‌پردازی‌های سازگارانه همراه با برنامه‌های اجتماع‌محور برای افزایش سرمایه اجتماعی می‌تواند به‌عنوان یک جهت‌گیری مداخله‌ای برای ارتقای سلامت روان سالمندان ایرانی مورد استفاده قرار گیرد.