اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر ناگویی خلقی، باورهای فراشناختی و حس انسجام مردان سالمند دارای علائم اضطراب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مشاوره، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه روان‌شناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران

3 گروه مشاوره، واحد مسجدسلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجدسلیمان، ایران

10.22126/jap.2026.14557.1937

چکیده

زمینه: این مطالعه با هدف اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر ناگویی خلقی، باورهای فراشناختی و حس انسجام مردان سالمند دارای علائم اضطراب انجام شد.

روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش تمامی مردان سالمند دارای علائم اضطراب شهر بهبهان در نیمه دوم سال 1404 بودند. حجم نمونه پژوهش شامل 30 نفر از این مردان سالمند دارای علائم اضطراب (65 تا 75 ساله) بود که با روش نمونه‌گیری دردسترس و بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و به ‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15نفر) و گواه (15 نفر) گمارش شدند. گروه آزمایش درمان شناختی-رفتاری (ردفورد، 2007) را در طی هشت هفته و هر هفته یک جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت نمودند. مقیاس‎های مورد استفاده در این پژوهش شامل ناگویی خلقی تورنتو، باورهای فراشناختی کارترایت- هاتن و ولز و مقیاس حس انسجام آنتونوسکی بود. داده‌ها با تحلیل کوواریانس تک‌متغیره، با استفاده از نرم‌افزارSPSS نسخه 22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون در مرحله پس‌آزمون بین دو گروه آزمایش و گواه در متغیرهای ناگویی خلقی، باورهای فراشناختی و حس انسجام تفاوت معناداری وجود دارد (001/0>p).

بحث و نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این مطالعه، درمان شناختی- رفتاری سبب بهبود ناگویی خلقی، باورهای فراشناختی و حس انسجام مردان سالمند دارای علائم اضطراب می‌شود و نمایانگر افق‌های تازه‌ای در مداخلات روان‌شناختی است و می‌توان از آن به‌عنوان یک روش مداخله‌ای مؤثر در بهبود ناگویی خلقی، باورهای فراشناختی و حس انسجام مردان سالمند دارای علائم اضطراب استفاده کرد.

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy on Alexithymia, Metacognitive Beliefs and Sense of Coherence in Older Men with Anxiety Symptoms

نویسندگان [English]

  • Rasoul Abdipour 1
  • kobra kazemianmoghadam 2
  • Masoud Shahbazi 3
1 Department of Counseling, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
2 Department of Psychology, Dez.C., Islamic Azad University, Dezful, Iran
3 Department of Counseling, MaS.C., Islamic Azad University, Masjed Soleiman, Iran
چکیده [English]

Background: this study aimed to investigate the effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) on alexithymia, metacognitive beliefs, and the sense of coherence in elderly men exhibiting symptoms of anxiety.

Method: This study employed a quasi-experimental design with a pre-test/post-test approach and a control group. The statistical population consisted of all elderly men with anxiety symptoms in the city of Behbahan during the second half of the year 1404. The sample comprised 30 elderly men (aged 65–75) with anxiety symptoms, selected via convenience sampling based on inclusion criteria and randomly assigned to either the experimental group (n=15) or the control group (n=15). The experimental group received Cognitive-Behavioral Therapy (Redford, 2007) over eight weeks, consisting of one 90-minute session per week. The instruments used included the Toronto Alexithymia Scale, the Cartwright-Hatton and Wells Metacognitive Beliefs Scale, and Antonovsky’s Sense of Coherence Scale. Data were analyzed using univariate analysis of covariance (ANCOVA) via SPSS software (version 22).

Findings: The results indicated that, after controlling for pre-test effects, there was a significant difference between the experimental and control groups at the post-test stage regarding alexithymia, metacognitive beliefs, and sense of coherence (p < 0.001).

Discussion and Conclusion: Based on the findings of this study, cognitive-behavioral therapy improves alexithymia, metacognitive beliefs, and the sense of coherence in elderly men with anxiety symptoms. It opens up new horizons in psychological interventions and can be employed as an effective intervention method to improve these factors in this population.


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 09 مهر 1405
  • تاریخ دریافت: 03 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری: 09 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش: 09 مهر 1405