رابطه بین مواجهه مذهبی و بهزیستی روان‌شناختی با احساس تنهایی در سالمندان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه روانشناسی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

10.22126/jap.2019.1180

چکیده

 
 ز ﭼﺎﻟﺶﻫﺎی ﻣﻬﻢ ﻓﺮآروی ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان در دنیای اﻣﺮوز، اﺣﺴﺎس ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ در زﻧـﺪﮔﯽاﺳﺖ. اﺣﺴﺎس ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ در ﻫﻤﻪ ﮔﺮوه‌های ﺳﻨﯽ اﯾﺠﺎد ﻣﯽﺷﻮد اﻣﺎ ﺷﯿﻮع آن در ﺳﺎﻟﻤﻨﺪی ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﺖ. بنابر این پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین مواجهه مذهبی و بهزیستی روان‌شناختی با احساس تنهایی سالمندان انجام شد. جامعه آماری پژوهش، کلیه سالمندان تحت پوشش اداره بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی شهرستان مراغه بود. از جامعه مذکور با توجه به جدول مورگان و روش نمونه گیری در دسترس تعداد 168 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسش­نامه­ های مقابله مذهبی گلمن، احساس تنهایی راسل و بهزیستی روان‌شناختی طبسی زنجانی استفاده شد. نتایج با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان تحلیل شد. نتایج نشان داد بین احساس تنهایی با خرده مقیا­س­ه ای بهزیستی روان‌شناختی رابطه معکوس و معناداری وجود دارد (01/0P≤). همچنین نتایج نشان داد که احساس تنهایی با خرده مقیاس ­های مقابله فعال، مقابله منفعل و احساس منفی به خدا رابطه معکوس و معناداری دارد (05/0P≤). نتایج رگرسیون همزمان نشان داد که بهزیستی روان‌شناختی و مقابله مذهبی هر دو پیش ­بینی کننده منفی برای احساس تنهایی می­باشند. با این­حال بهزیستی روان‌شناختی ﺑﺎ ضریب بتای 479/0- پیش ­بینی کننده بهتری ﺑﺮای احساس تنهایی می­باشد. از نتایج پژوهش اینگونه استنباط می­شود که مواجهه مذهبی منجر به افزایش شادی، امید و رضایت از زندگی در سالمندی شده  و احساس تنهایی­شان را کاهش دهد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship Between Religious Exposure and Psychological Well-being with Loneliness in the Elderly

نویسندگان [English]

  • Ali Afshari
  • Zohreh Hashemi
Department of psychology, university of maragheh,maragheh, Iran
چکیده [English]

One of the major challenges to the elderly in the modern world is loneliness. Feeling lonely is experienced in all age groups, though it is a stronger feeling at old ages. This study aimed to investigate the relationship between religious exposure and psychological well-being with loneliness in the elderly. The statistical population of the study included all elderly people covered by the Welfare Office and Imam Khomeini Relief Committee in Maragheh. According to Morgan's table and using a convenience sampling method, 168 individuals were selected accordingly. Golman religious coping questionnaire (2011), Russell's loneliness questionnaire (1966), and psychological well-being survey by Tabesei Zanjani (2004) were used for collecting data. The results were analyzed using Pearson correlation and simultaneous regression tests. Results showed an inverse and significant relationship between loneliness and subcategories of psychological well-being (p≤0.01). The results also reported that loneliness had an inverse and significant relationship with active coping subscales, passive coping and negative feelings toward God (p≤0.05). The results of simultaneous regression showed that psychological well-being and religious coping were both negative predictors for loneliness. Though, psychological well-being with a beta coefficient of -0.479 is a better predictor of loneliness. It was deduced from the results of the study that religious beliefs play an important role in preventing and reducing loneliness. In addition, a higher level of psychological well-being prevents loneliness occurring.

کلیدواژه‌ها [English]

  • psychological well-being
  • religious coping
  • Loneliness

امیری، ر. (1384). رابطة عمل به باورهای دینی و میزان صمیمیت زنان دانشجوی تهرانی با همسرانشان، پایان نامه کارشناسی ارشد رشتة روانشناسی، تهران، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه الزهرا (س).

الهیاری، ط.، و میرقلی خانی طهرانی، ن. (1393). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر افسردگی در بین زنان سالمند ساکن آسایشگاه کهریزک. علو اجتماعی، 18(74)، 33-28.

بهادری خسروشاهی، ج.، و هاشمی نصرت­آباد، ت. (1391). رابطه اضطراب اجتماعی، خوش­بینی و خود کارآمدی با بهزیستی روان‌شناختی در دانشجویان. مجله پزشکی ارومیه، 23(2)، 122-115.

ﭘﯿﻤﺎﻧﻔﺮ، ا.، ﻋﻠﯽ ﺍﮐﺒﺮﯼ ﺩﻫﮑﺮﺩﯼ، م.، و ﻣﺤﺘﺸﻤﯽ، ﻃ. (1391). ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻌﻨﺎ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺳﺎﻟﻤﻨﺪﺍﻥ ﺑﺎ ﺳﻄﻮﺡ ﻧﮕﺮﺵ ﻣﺬﻫﺒﯽ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ. ﺭﻭﺍﻧﺸﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﺩﯾﻦ، 5(4)، 54-41.

راشدی، و.، رضایی، م.، غریب، م.، و نبوی، ح. (1392). حمایت اجتماعی سالمندان: مقایسه سرای سالمندان و خانواده . مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، 5(2)، 356-351.

زﻧﺠﺎﻧﻲ ﻃﺒﺴﻲ، ر. (1383). ﺳﺎﺧﺖ و ﻫﻨﺠﺎرﻳﺎﺑﻲ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ آزﻣﻮن ﺑﻬﺰﻳﺴﺘﻲ رواﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻲ، (ﭘﺎﻳﺎنﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ چاپ نشده)، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان.

شریفی، م.، احمدی، ا.، و فاتحی زاده، م. (1391). رابطه مقابله مذهبی با آثار سوگ سوگ در دانشجویان داغدیده. روانشناسی و دین، 5(2)، 115-127.

شیخ الاسلامی، ف.، خدادادی، ن.، و یزدانی، م ع. (1390). احساس تنهایی و سلامت عمومی سالمندان. ﭘﺮﺳﺘﺎری و ﻣﺎﻣﺎﯾﯽ ﺟﺎﻣﻊ ﻧﮕﺮ، 21(2)،28-34.

فیروزه مقدم، س.، برجعلی، ا.، و سهرابی، ف. (1392). اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ آﻣﻮزش ﺷﺎدﻛﺎﻣﻲ ﺑﺮ اﻓﺰاﻳﺶ اﻣﻴﺪ در ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان. ﻣﺠﻠﻪ ﺳﺎﻟﻤﻨﺪی اﻳﺮان، 8(4)، 67-72.

ماسوله، ر ش.، شیخ الاسلام، ف.، خدادادی، ن.، یزدانی، م ع. (1389). نقش باورهای مذهبی در سلامت عمومی سالمندان عضو کانون بازنشستگان دانشگاه علوم پزشکی گیلان در شهر رشت. دو فصلنامه دانشکده پرستاری و مامایی استان گیلان، 20(63)، 22-26

نوحی، ع.،کریمی، ط.، و ایران منش، ص. (1392). ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺗﺮس از ﻣﺮگ در ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان ﺳﺎﻛﻦ ﻣﻨﺎزل ﺑﺎ ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان ﺳﺎﻛﻦ ﺳﺮای ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان ﺷﻬﺮ اﺻﻔﻬﺎن. ﻣﺠﻠﻪ ﺳﺎﻟﻤﻨﺪی اﻳﺮان، 8 (4)، 24-31.

ﻫﺮوى ﮐﺮﯾﻤﻮى، م.، مهشید فروغان، شیخی، م.ت.، حاجی‌زاده، ا.،  سید باقر مداح، م.، محمدی، ع.، و احمدی، ف. ا. (1386). «ﺗﺒﯿﯿﻦ دﯾﺪﮔﺎه ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان ﭘﯿﺮاﻣـﻮن ﭘﺪﯾـﺪه اﺣﺴـﺎس ﺗﻨﻬـﺎﯾﯽ : ﯾـﮏ ﭘـﮋوﻫﺶ ﮐﯿﻔـﯽ ﭘﺪﯾﺪارﺷﻨﺎﺳـﻰ »، ﺳﺎﻟﻤﻨﺪ،2 (6)، 410-420.

Aflakseir, A., & Colman, P. G. (2011). Initial development of the Iranian religious coping scale. Journal of Muslim Mental Health, 6(1), 44-61.

Alpass, F. M., & Neville, S. (2003). Loneliness, Health and Depression in older males. Aging & Mental health, 7(2), 212-216.

Carone, A. D., & Barone, F. D. (2001). A Social Cognitive Perspective on Religious beliefs: Their Functions and Impact on Coping and Psychotherapy. Clinical psychology Review, 21(7), 989-1003. 

Chow, H. P. (2007). Psychological well-being and scholastic achievement among university students in a Canadian prairie city. Sociology Psychology Education, 10, 483−493.

Chiang, K. J., Chu, H., Chang, H. J., Chung, M. H., Chen, C. H., Chiou, H. Y. (2009).The Effect of reminiscence therapy on psychological well-being, depression, and loneliness among the institutionalized aged.  International Journal of Geriatric Psychiatry, 25(4), 380-388.

Diener, E., & Lucas, R. E. (2000).Explaining differences in societal levels of happiness: Relative standard, need fulfillment, culture, and evaluation theory. Journal of Happiness Studies, 1, 41-78.

Ferguson, D. S. (2001). New Age Spirituality. Louisville, KY: Westminster/Johenknon.

 Fox, R.B. (2001). Religious identity, religious practices, and spiritual coping in adults (PhD dissertation). University of Kansas.

George, L.K. (2010). Still happy after all these years: Research frontiers on subjective well-being in Later Life. Journal of Gerontology. Social sciences, 65(3), 331-339.

Hawkley, L. C, Burleson, M. H, Bernston, G. G., & Cacioppo, J. T. (2003). Loneliness in everyday life: Cardiovascular activity, psychosocial context, and health behaviors. Journal of Personality and Social Psychology, 85, 105-120.

Henrich, L. M., & Gullone, E. (2006). The clinical significance of loneliness: A literature review. Clinical Psychology Review, 26, 695-718.

Irina, P., Igal, S., & Mark, A. (2007). Ratner, Chirality on Surfaces: Modeling and Behaviour, Chemistry Today, Chimica Oggi, 25(5), 18-22.

Jianbin, X.U., & Mehta, K. (2003). The Effect of Religion on Subjective Aging in Singapore: An Interreligious Comparision. Archives of Gerontology, 17(4), 485- 502.

Lareson, J. S. (1991). The measurement of health: Concepts and indicators. New York: Green Wood Press.

 

Liu, L. J., & Guo, Q. (2007). Loneliness  and  health-related quality  of  life  for  the  empty  nest  elderly  in  the  rural area  of  a  mountainous  county  in  China.  Quality of Life Research, 16(8), 1275- 1280.

McInnis, G.J., & White, J.H. (2001). A Phenomenological Exploration of Loneliness in the Older Adult. Archives of Psychiatric Nursing, 15(3), 128139.

McIntosh, E., Gillanders, D., & Rodgers, S. (2010). Rumination, goal ing, daily hassles and life events in major depression. Clinical Psychology Psychotherapy, 17(1), 33-43.

Paragament, K. I. (1997). The psychology of religion and coping. New York: Guilford Press.

Rippentrop, A. E, Altmaier, E. M., Chen, J. J., Found, E. M., & Keffala, V. J. (2005). The relationship between religion/spirituality and physical health, mental health, and pain in a chronic pain population. Pain, 116, 311–321.

Roini, C., Ottolini, F., Raffanelli, C., Tossani, E., Ryff, C.D., & Fave, A.G. (2003). The Relationship of psychological well–being distress and personality. Psychotherapy Psychosomatics, 72, 286 ­- 375.

Rokach, A., Bauer, N., Orzeck, T. (2003).The Experience of Loneliness of Canadian and Czech youth. Journal of Adolescence, 26(3), 267-82.

Ryff, C. D, & Singer, B. (1996). Psychological well – being meaning measurement and implication for psychotherapy.  Psychotherapy Psychosomatics. 65, 14-23.

Ryff, C.D., & Keyes, C.L.M. (1995). The structure of psychological well- being revisit.  Journal of Personality and Social Psychology, 69, 716-727.

Sarracino, F. (2010).Social capital and subjective well-being trends: